جلسه نقد و بررسي آثار عرفان نظرآهاري با همت كميته فرهنگي انجمن نويسندگان كودك و نوجوان عصر ديروز در محل اين تشكل غير دولتي برگزار شد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در ابتداي اين جلسه ليلي محجوب كه مديريت آن را برعهده داشت با اشاره به تعداد كم حضار، گفت: نمي‌دانم با ديدن اين همه صندلي خالي چه بايد گفت. در حالي كه همه‌ي ما از فرهنگ دم مي‌زنيم. فقط مي‌دانم كه از ماست كه بر ماست.

سپس سيدعلي محمد رفيعي با عنوان اولين سخنران با اشاره به اينكه من از موافقان آثار عرفان نظرآهاري هستم و با اشاره به تاريخچه عرفان در ايران و منابع عرفاني گفت: بسياري از حرف‌هاي نظرآهاري حرف‌هاي تازه‌اي هستند و به گونه‌اي برجسته شخصيت نويسنده در آنان متبلور است. من معتقدم عرفان روح دين است و به غير از بخش‌هاي صوري هر آنچه از دين باقي مي‌ماند، جزئي از عرفان است. عرفان مقوله‌اي است كه مورد توجه جوانان ماست؛ چرا كه بخش‌هايي را آشكار مي‌كند كه نيرويي ماوراء الطبيعه به انسان مي‌بخشد.

وي "شاهنامه‌" فردوسي را بخشي از متون عرفاني خواند و گفت: اينطور نيست كه هر آنچه حماسي باشد الزاما با عرفان در تضاد قرار گيرد. بعد از انقلاب نگارش عرفاني از اهميت ويژه‌اي برخوردار شد و بسياري از آثار ترجمه‌اي در اين حوزه وارد حيطه‌ي ادبيات شدند.

اين دين پژوه تصريح كرد : آنچه مسلم است يكي از آسيب‌شناسي‌هايي كه در حوزه‌ي عرفان ديده مي‌شود تقليد است و اين تقليد از كم‌تجربگي ما نشات مي‌گيرد. گاه خود نويسنده نيز دچار تكرار خود مي‌شود اما علي رغم اين مشكلات ، من در زمينه‌ي نگارش آثار عرفاني ضرورتي را قائل هستم و معتقدم ما در عرفان ديني نيازمند بازنويسي فلسفه و كلام ديني هستيم.

به گزارش ايسنا حسين شيخ‌الاسلامي از منتقدان اين جلسه با اشاره به اينكه زاويه‌ي ديد من به آثار نظرآهاري از منظر يك منتقد است، گفت: مجموعه آثار ايشان ، از جمله آثار موفق نوجوانان به شمار مي‌آيد و مورد استقبال آنان قرار گرفته است. بايد علت اين موفقيت بررسي شود و اين كاري است كه در همه‌ي كشورها صورت مي‌گيرد.

وي گفت: سوال من عرفاني بودن يا نبودن آثار ايشان نيست. به نظر من اين كتاب‌ها كمي سوال‌برانگيز هستند. چرا كه هر اثري براي موفقيتش بايد تمهيداتي انديشيده باشد. آيا علت موفقيت اين آثار ژانر و زبان آنهاست. از ديد من ارزش ادبي اين كارها هنوز قابل تشخيص نيست. كما اينكه ژانر بودن كارها در اين حد يك شاخصه منفي محسوب مي‌شود.

اين منتقد ادبي تصريح كرد: از سوي ديگر استفاده‌ي بجا و نابجا از روايت از ديگر نقاط سوال‌برانگيز اين آثار است. هر منتقدي با اين آثار مواجه شود دچار سرگرداني مي‌شود و معتقد خواهد شد نويسنده ندانسته است كه كجاها استفاده از روايت جايز است.

وي گفت: يكي از علت‌هاي استقبال آثار ايشان همخواني آنها با كتاب‌هايي است كه در حوزه‌ي ادبيات عرفاني طي 30 سال اخير منتشر شده است. ما در حوزه‌ي عرفان افراد متعددي را داريم اما در زمينه‌ي ادبيات كودك و نوجوان پيوسته خلائي در اين زمينه وجود داشت كه عرفان نظرآهاري با آثار خود آن را پر كرده است.

شيخ الاسلامي تصريح كرد: به لحاظ ادبي آثار ايشان واجد نقايص بزرگي است و به شخصه تصور مي كنم موفقيت اين آثار بيش از آن كه مديون محتواي آنها باشد، از فرم آنها نشات گرفته است.عرفان نظرآهاري در ادبيات كودك معنويتي معناگريز را القاي مي كند و با توجه به سن و سال مخاطب و سليقه‌ي آنها توانسته است به جذب آنان بپردازد.

در واكنش اين اظهارنظر اين منتقد ادبي،سيدعلي محمد رفيعي به عنوان يكي از دين‌پژوهان، گفت: آنچه مسلم است اين كتاب به نيازهاي مخاطبان پاسخ داده است و قضاوت در مورد اينكه آيا اين نيازها واقعي هستند يا نيستند بحثي است كه به پژوهش عميق نيازمند است.

حسين شيخ‌الاسلامي نيز تصريح كرد: نگراني من از اين بابت است كه نوعي بدخواني در مورد آثار ايشان صورت گيرد. من فكر مي‌كنم موفقيت‌هاي اين آثار بيش از آنكه حاصل محتواي آنان باشد، حاصل همخواني آنها با آنچه در طي 30 سال اخير تبليغ شده است باشد و قطعا اين معنويت مبهم و عقيم شده ويژگي‌هاي معنويت واقعي را نخواهد داشت.

به گزارش ايسنا، شهرام اقبال‌زاده دبير انجمن نويسندگان كودك و نوجوان نيز به عنوان سخنران ديگر در اين جلسه، گفت: بحث نوآوري در آثار نظرآهاري مطرح است. اگرچه برخي معتقدند او نيز در بيان نكات عرفاني به تكرار خود رسيده است اما به طور قطع آثار ايشان در زمره‌ي آثار عرفاني است و وي با اتكا به متوني همچون "شاهنامه" ‌ي فردوسي توانسته است آنها را در قالب نوين ارايه دهد.

دبير انجمن نويسندگان كودك و نوجوان تصريح كرد: كارهاي وي قابل تأمل و بررسي است و نوعي خودپويايي را دارد كه مخاطبان را جذب مي‌كند. اگرچه از منظر ادبي و مخاطب‌شناسي بايد همچنان مورد بحث و بررسي پژوهشگران قرار گيرد. البته برخي، عرفان موجود در آثار وي را محدود مي‌دانند و به رابطه‌ي انسان با خدا محدود مي‌كنند ولي به طور قطع عرفان نظرآهاري از جمله نويسندگاني است كه توانسته است "عشق" را به عنوان يكي از مظاهر عميق عرفاني وارد حيطه‌ي ادبيات كند.

محمدرضا توكلي نيز كه در اين جلسه در قامت يكي از مديران مسوول موسسات انتشاراتي سخن مي گفت، تصريح كرد: مخاطب كتاب‌هاي نظرآهاري به نوجوانان منتهي نمي‌شود و گروه‌هاي سني بالاتر نيز از آنها بهره مي‌گيرند. واقعيت اين است كه مخاطبان آثار ايشان كاملا متفاوتند.

وي تاكيد كرد: بنا به گفته عرفان نظرآهاري، او درصدد است تا پايان عمر نگارش خود، فقط براي خدا و درباره خدا بنويسد. به نظر من اين اظهارنظر چيزي جز عرفان در وجود نظرآهاري نيست. در حال حاضر كتاب "نامه‌هاي خط ‌خطي" وي به صورت سالانه 20 هزار نسخه به فروش مي‌رسد و ميانگين فروش آثار ايشان بين 10 تا 12 هزار نسخه است.

اين جلسه كه با حضور عرفان نظر آهاري همراه بود، با پرسش و پاسخ حاضران به پايان رسيد.

منبع خبر http://www.irexpert.ir/WebForms/News/NewNewsDetail.aspx?EvID=97819